Ο καρκίνος του προστάτη είναι η 2η συχνότερη μορφή καρκίνου στους άνδρες (μετά τον καρκίνο του δέρματος, για όσους αναρωτιούνται). Μία από τις συνηθέστερες θεραπείες είναι η προστατεκτομή, δηλαδή η αφαίρεση μέρους ή ολόκληρου του προστάτη. Πρόκειται για μια συνηθισμένη επέμβαση, με εκατοντάδες χιλιάδες τέτοιες επεμβάσεις να πραγματοποιούνται κάθε χρόνο στις ΗΠΑ.
Υπάρχουν ορισμένες βέλτιστες πρακτικές τόσο για την προετοιμασία όσο και για τη βελτιστοποίηση της ανάρρωσης μετά την επέμβαση. Σε αυτό το άρθρο θα εξετάσουμε ορισμένες από αυτές (και συγκεκριμένα τις ασκήσεις Kegel, τις οποίες συνιστούν οι ουρολόγοι τόσο πριν όσο και μετά την προστατεκτομή). Ας ξεκινήσουμε με την προετοιμασία.
Συμβουλές προετοιμασίας πριν από την προστατεκτομή
Ο γιατρός σας θα σας εξηγήσει αναλυτικά πώς να προετοιμαστείτε, αλλά αν αναρωτιέστε τι να περιμένετε, υπάρχουν τόσο βραχυπρόθεσμες όσο και μακροπρόθεσμες παράμετροι που πρέπει να λάβετε υπόψη. Αρχικά, ορισμένα ζητήματα μακροπρόθεσμου χαρακτήρα:
- Ασκήσεις πυελικού εδάφους (Kegel): πολλοί γιατροί συνιστούν τις ασκήσεις Kegel πριν από την έναρξη της θεραπείας για τον καρκίνο του προστάτη, ώστε να ενδυναμώσετε εκ των προτέρων τους μύες του πυελικού εδάφους και να έχετε την ισχυρότερη δυνατή βάση πριν από τη θεραπεία, η οποία μπορεί να αποδυναμώσει το πυελικό έδαφος και, κατά συνέπεια, να προκαλέσει προβλήματα στον έλεγχο της κύστης ή/και σεξουαλική δυσλειτουργία.
- Ενημερώστε τους γιατρούς σας για όλα τα φάρμακα που παίρνετε: συμπεριλαμβανομένων τόσο των συνταγογραφούμενων όσο και των μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων, ακόμη και των συμπληρωμάτων/βιταμινών. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό αν παίρνετε αντιπηκτικά, αλλά μπορεί να έχουν σημασία και μη συνταγογραφούμενα παυσίπονα, όπως τα Advil, Motrin και Aleve, καθώς και άλλα φάρμακα. Ο γιατρός σας μπορεί να σας ζητήσει να αλλάξετε τη συνήθη αγωγή σας για να μειωθεί ο κίνδυνος αιμορραγίας κατά τη διάρκεια και μετά την επέμβαση.
Καθώς πλησιάζει η ημέρα της επέμβασης, οι τελευταίες προετοιμασίες μπορεί να περιλαμβάνουν:
- Νηστεία: ο γιατρός σας μπορεί να σας ζητήσει να αποφύγετε το φαγητό και τα ποτά (εκτός από το νερό, καθώς είναι σημαντικό να παραμείνετε ενυδατωμένοι) την ημέρα της επέμβασης και ενδεχομένως για ένα μέρος της προηγούμενης ημέρας.
- Προετοιμασία του εντέρου: ο γιατρός μπορεί επίσης να σας ζητήσει να αδειάσετε το έντερό σας νωρίτερα την ίδια ημέρα, πιθανώς χρησιμοποιώντας ένα κιτ υποκλυσμού.
Συμβουλές μετά την προστατεκτομή
Η πορεία ανάρρωσης μετά την προστατεκτομή μπορεί να διαφέρει σημαντικά, ανάλογα με την επέμβαση που κάνατε – για παράδειγμα, αν υποβληθήκατε σε ανοιχτή ή ελάχιστα επεμβατική/λαπαροσκοπική επέμβαση ή αν κάνατε ριζική προστατεκτομή (πλήρη αφαίρεση του προστάτη) αντί για απλή προστατεκτομή (μερική αφαίρεση). Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες συστάσεις που ισχύουν σχεδόν πάντα. Η επέμβαση συνήθως απαιτεί μία διανυκτέρευση στο νοσοκομείο, αλλά συχνά μπορείτε να επιστρέψετε στο σπίτι την επόμενη ημέρα (συνήθως με καθετήρα που παραμένει στη θέση του για 7–10 ημέρες).
Μόλις επιστρέψετε στο σπίτι, υπάρχουν αρκετά πράγματα που πρέπει να έχετε υπόψη σας και μπορούν να σας βοηθήσουν να προχωρήσετε όσο το δυνατόν γρηγορότερα προς την ανάρρωση:
- Ακολουθείτε τις οδηγίες του γιατρού σας: αυτός είναι ο χρυσός κανόνας· ο γιατρός σας γνωρίζει καλύτερα την προσωπική σας κατάσταση και τι είναι πιο κατάλληλο για εσάς.
- Αυξήστε σταδιακά τη δραστηριότητά σας (αλλά παραμείνετε δραστήριοι): όπως και μετά από κάθε επέμβαση, κινηθείτε με ηρεμία και μην πιέζετε υπερβολικά τον εαυτό σας, ιδιαίτερα στην αρχή. Συχνά χρειάζονται έως και 2 εβδομάδες για να επιστρέψετε στις συνηθισμένες δραστηριότητές σας και ένας μήνας για να επανέλθετε πλήρως στα επίπεδα δραστηριότητάς σας. Ωστόσο, δεν είναι καλό να μένετε εντελώς αδρανείς – ένας καλός στόχος, ακόμη και από τις πρώτες ημέρες, είναι να προσπαθείτε να περπατάτε λίγο τουλάχιστον πέντε φορές την ημέρα.
- Φροντίστε τη λειτουργία του εντέρου σας: μετά την επέμβαση θα διατρέχετε ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο δυσκοιλιότητας για διάφορους λόγους (όπως η αναισθησία, τα παυσίπονα που λαμβάνονται μετά την επέμβαση και τα μειωμένα επίπεδα δραστηριότητας). Φροντίστε να ενυδατώνεστε τακτικά και να τρώτε άφθονες φυτικές ίνες, φρούτα και λαχανικά. Γενικά, θα πρέπει οπωσδήποτε να αποφεύγετε να ζορίζεστε κατά την κένωση.
- Μπορεί να χρειαστεί χρόνος μέχρι να επανέλθει η σεξουαλική λειτουργία στο φυσιολογικό. Ειδικά αν υποβληθήκατε σε ριζική προστατεκτομή (πλήρη αφαίρεση του προστάτη, αντί για μερική αφαίρεση), ορισμένοι άνδρες μπορεί να χρειαστούν έως και έναν χρόνο για να ανακτήσουν τη φυσιολογική στυτική λειτουργία. Συζητήστε με τον γιατρό σας πώς μπορείτε να περιορίσετε τις επιπτώσεις (οι ασκήσεις πυελικού εδάφους μπορεί να βοηθήσουν, ενώ υπάρχουν, φυσικά, και φαρμακευτικές επιλογές για τη στυτική δυσλειτουργία, όπως το Viagra). Μην απογοητεύεστε, όμως· η στυτική λειτουργία και η σεξουαλική λειτουργία γενικότερα συνήθως αποκαθίστανται, ακόμη κι αν αυτό πάρει χρόνο.
- Να περιμένετε δυσκολίες στον έλεγχο της κύστης: η ακράτεια ούρων είναι εξαιρετικά συχνή μετά την προστατεκτομή. Συχνά υποχωρεί μέσα σε 3 μήνες, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί περισσότερος χρόνος. Τα απορροφητικά επιθέματα μπορεί να βοηθήσουν στη διαχείριση της διαρροής ούρων όσο αντιμετωπίζετε τα υποκείμενα αίτια.
- Ασκήσεις πυελικού εδάφους (Kegel): μια και μιλάμε για την αντιμετώπιση των υποκείμενων αιτίων, το προηγούμενο σημείο μάς οδηγεί κατευθείαν σε αυτό… ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους συχνά εμφανίζεται ακράτεια μετά την προστατεκτομή είναι ότι η επέμβαση μπορεί να προκαλέσει βλάβη στο πυελικό έδαφος (το οποίο αποτελείται από μύες, συνδέσμους και άλλους ιστούς που παίζουν σημαντικό ρόλο στον έλεγχο της ούρησης). Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο στις ανοιχτές επεμβάσεις (σε σχέση με τις λαπαροσκοπικές ή τις ελάχιστα επεμβατικές). Τα καλά νέα, όμως, είναι ότι ένα σταθερό πρόγραμμα ασκήσεων Kegel μπορεί να ενδυναμώσει το πυελικό έδαφος και να επιταχύνει την αποκατάσταση του ελέγχου της κύστης/της εγκράτειας. Μια σημαντική σημείωση: μην κάνετε ασκήσεις Kegel όσο έχετε ακόμη καθετήρα.
Ασκήσεις πυελικού εδάφους (Kegel)
Ίσως παρατηρήσατε ότι οι ασκήσεις πυελικού εδάφους, ή Kegel, ήταν το μόνο θέμα που αναφέρθηκε τόσο στην προετοιμασία πριν από την προστατεκτομή όσο και στην ανάρρωση μετά από αυτήν.
Αν δεν σας έχουν μιλήσει ήδη γι’ αυτές, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα τις αναφέρει ο ουρολόγος σας στο πλαίσιο της διαδικασίας της προστατεκτομής. Αν θέλετε περισσότερες λεπτομέρειες, μπορείτε να διαβάσετε το πλήρες άρθρο μας για τις ασκήσεις Kegel στους άνδρες. Εν ολίγοις, έχει τεκμηριωθεί ότι η ενδυνάμωση των μυών του πυελικού εδάφους έχει ευεργετική επίδραση τόσο στην ακράτεια ούρων όσο και στη σεξουαλική λειτουργία μετά την προστατεκτομή.
Ωστόσο, κάτι που συχνά παραβλέπεται σχετικά με τις ασκήσεις Kegel είναι ότι, όπως κάθε άλλου είδους άσκηση, μπορούν να βοηθήσουν μόνο αν τις κάνετε με συνέπεια. Και αυτό είναι ιδιαίτερα δύσκολο με τις ασκήσεις Kegel, επειδή το πυελικό έδαφος είναι ουσιαστικά αόρατο και επειδή οι ασκήσεις Kegel είναι αρκετά βαρετές. Γι’ αυτό ένα όργανο εκγύμνασης Kegel για άνδρες, όπως το kGoal Boost, μπορεί να βοηθήσει: παρέχει βιοανάδραση (ώστε να γνωρίζετε αν κάνετε σωστά τις ασκήσεις), δεδομένα ιστορικού ασκήσεων (για να μετράτε και να παρακολουθείτε την πρόοδό σας) και καθοδηγούμενες προπονήσεις/παιχνίδια (ώστε να έχετε μια ολοκληρωμένη προπόνηση που δεν είναι βαρετή). Επιπλέον, σε αντίθεση με πολλές άλλες επιλογές, το Boost δεν χρησιμοποιεί ορθικό/πρωκτικό αισθητήρα για να μετρήσει τη δραστηριότητα των μυών του πυελικού εδάφους – απλώς το τοποθετείτε σε μια καρέκλα και κάθεστε πάνω του σαν να ήταν σέλα ποδηλάτου, χωρίς να βγάλετε τα ρούχα σας. Πανεύκολο!
Το όργανο εκγύμνασης Kegel Boost για άνδρες, που χρησιμοποιείται καθιστοί.
Συμπερασματικά
Η προστατεκτομή είναι μια συνηθισμένη επέμβαση και τα αποτελέσματα είναι γενικά πολύ καλά, ιδίως καθώς ολοένα και περισσότερες επεμβάσεις γίνονται με ελάχιστα επεμβατικές αντί για ανοιχτές τεχνικές. Ωστόσο, οι ενέργειες του ίδιου του ασθενούς μπορούν ακόμη να επηρεάσουν σημαντικά την ομαλή πορεία της ανάρρωσης. Συζητήστε με τον γιατρό σας, δείξτε υπομονή και προσπαθήστε όσο καλύτερα μπορείτε να ακολουθείτε τα κατάλληλα προγράμματα άσκησης, διατροφής και δραστηριότητας μετά την επέμβαση (συμπεριλαμβανομένων των ασκήσεων Kegel) και θα βάλετε τον εαυτό σας στον δρόμο προς τη βέλτιστη ανάρρωση.