Πρέπει να κάνω κάτι;
Δυσπαρευνία – μια λέξη ελάχιστα γνωστή, αλλά δυστυχώς πρόκειται για μια πάθηση που επηρεάζει όλο και περισσότερες από εμάς. Είναι μια σεξουαλική δυσλειτουργία που εκδηλώνεται με πόνο κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής, χωρίς να συνοδεύεται από σύσπαση του αιδοίου και του κόλπου. Ο πόνος μπορεί να γίνεται αισθητός κατά τη σεξουαλική επαφή ή αμέσως μετά τη διείσδυση.
Μια γυναίκα που εμφανίζει τέτοια συμπτώματα συχνά δεν γνωρίζει σε ποιον να απευθυνθεί για βοήθεια και μπορεί να παραμελεί την υγεία της για μεγάλο διάστημα, καθώς πολλές νεαρές ασθενείς πιστεύουν ότι ο πόνος θα περάσει με τον καιρό. Υπάρχουν λανθασμένα στερεότυπα και πεποιθήσεις, όπως ότι ίσως έτσι πρέπει να είναι το σεξ και ότι πρέπει να «υποφέρεις». Λόγω των επαναλαμβανόμενων ενοχλήσεων, αποφεύγει τις σχέσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε σεξουαλική επαφή, ενώ συχνά δεν γνωρίζει τι να κάνει για να βελτιώσει τη σεξουαλική της άνεση. Ένας εξειδικευμένος φυσικοθεραπευτής μπορεί να τη βοηθήσει. Αυτό που χρειάζεται είναι μεγαλύτερη ενημέρωση των γυναικών σχετικά με το τι θεωρείται φυσιολογικό και τι χρειάζεται αντιμετώπιση για να βελτιωθεί η σεξουαλική τους ζωή.
Τι είναι;
Ανάλογα με το σημείο στο οποίο εμφανίζεται ο πόνος, η δυσπαρευνία διακρίνεται σε τρεις τύπους:
- επιφανειακή δυσπαρευνία – ο πόνος εντοπίζεται στην είσοδο του κόλπου
- εν τω βάθει δυσπαρευνία – ο πόνος εντοπίζεται στο εσωτερικό του κόλπου.
- γενικευμένη δυσπαρευνία – πόνος όταν είναι ευαίσθητη ολόκληρη η περιοχή του κόλπου και της πυέλου.
Ο πόνος μπορεί να εμφανιστεί από την πρώτη σεξουαλική εμπειρία μιας γυναίκας (πρωτοπαθής δυσπαρευνία) ή σε μεταγενέστερο στάδιο της σεξουαλικής της ζωής (δευτεροπαθής δυσπαρευνία). Η δευτεροπαθής δυσπαρευνία μπορεί να εμφανιστεί μετά τον τοκετό, μετά την αλλαγή συντρόφου ή εξαιτίας άλλων παθήσεων, όπως η ενδομητρίωση. Στην ταξινόμηση λαμβάνεται επίσης υπόψη αν τα συμπτώματα εμφανίζονται όταν ξεκινά η σεξουαλική επαφή, αν υποχωρούν μόλις αυτή σταματήσει και αν ο πόνος διαρκεί έως και αρκετές ώρες. Εξετάζεται επίσης αν η εμφάνιση του πόνου εξαρτάται από τον εμμηνορροϊκό κύκλο της γυναίκας, καθώς συνήθως παρουσιάζεται κατά τη φάση της αιμορραγίας. Η δυσπαρευνία μπορεί επίσης να εξαρτάται από τη στάση στην οποία πραγματοποιείται η σεξουαλική επαφή και από το αν η αλλαγή στάσης ανακουφίζει τα συμπτώματα. Αυτές οι πληροφορίες βοηθούν τον φυσικοθεραπευτή να εντοπίσει την πιθανή αιτία της ενόχλησης και τις δομές που χρειάζεται να αντιμετωπιστούν.
Πώς γίνεται η εξέταση;
Η εξέταση από φυσικοθεραπευτή μπορεί να περιλαμβάνει αξιολόγηση της πρόσθιας κοιλιακής χώρας και της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, καθώς και διακολπική ή δακτυλική εξέταση από το ορθό. Η εξέταση της κοιλιάς επιτρέπει να διαπιστωθεί αν υπάρχουν ουλές που μπορεί να προκαλέσουν συμφύσεις στους ιστούς και προβλήματα σε βαθύτερα στρώματα. Ο φυσικοθεραπευτής μπορεί επίσης να εντοπίσει ραγάδες, εξογκώματα, κήλες, διάσταση των ορθών κοιλιακών ή μετατόπιση της λευκής γραμμής.
Κατά την εξέταση μπορεί να διαπιστωθεί ευαισθησία σε ορισμένες περιοχές της κάτω κοιλιακής χώρας. Κατά τη διακολπική εξέταση αξιολογούνται τα τοιχώματα και το χρώμα του κόλπου, η σκληρότητα, η παρουσία οζιδίων και το οίδημα. Πρέπει να θυμόμαστε ότι σε μια ασθενή με δυσπαρευνία, ο πόνος μπορεί να δυσχεράνει σημαντικά την εξέταση ή να μην επιτρέψει την ολοκλήρωσή της. Ωστόσο, μπορείτε και πάλι να τη βοηθήσετε.
Ή μήπως η απάντηση είναι πολύ πιο απλή και αρκεί να μάθει κανείς να χαλαρώνει σωστά τους μύες του πυελικού εδάφους;
Βιβλιογραφία
- Szostek, N, Γνώσεις, στάση και ο ρόλος του φυσικοθεραπευτή στη θεραπεία γυναικών με δυσπαρευνία, 2019
- Avellanet, Y.R., et al., Δυσπαρευνία σε μεσήλικες γυναίκες από το Πουέρτο Ρίκο. Menopause (New York, N.Y.), 2009. 16(4): p. 742-747.
- Basta, A., et al., Δήλωση της ομάδας εμπειρογνωμόνων της Πολωνικής Εταιρείας σχετικά με τη διάγνωση και τις μεθόδους θεραπείας της ενδομητρίωσης. Ginekol Pol, 2012. 83(11): p. 871-6.
- Kao, A., et al., Δυσπαρευνία σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες: κριτική ανασκόπηση. Pain Res Manag, 2008. 13(3): p. 243-54.
- Wurn, B.F., et al., Μείωση της δυσπαρευνίας και της δυσμηνόρροιας σε γυναίκες με ενδομητρίωση μέσω χειροθεραπείας: αποτελέσματα από δύο ανεξάρτητες μελέτες. Journal of Endometriosis and Pelvic Pain Disorders, 2011. 3(4): p. 188-196.