Moet ik iets doen?
Dyspareunia – een woord dat weinig mensen kennen, maar helaas is het een kwaal die steeds meer mensen treft. Het is een seksuele disfunctie die zich uit in pijn tijdens de gemeenschap zonder bijbehorende krampen in de vulva en vagina. Pijn kan tijdens de gemeenschap of vlak na penetratie worden gevoeld.
Een vrouw die dergelijke symptomen heeft, weet vaak niet bij wie ze om hulp kan vragen en kan haar gezondheid vaak lang negeren, omdat veel jonge patiënten ervan overtuigd zijn dat de pijn na verloop van tijd zal verdwijnen. Er bestaan onjuiste stereotypen en overtuigingen dat seks misschien zo hoort te zijn en dat je moet “lijden”. Door de terugkerende klachten trekt ze zich terug uit relaties die tot gemeenschap kunnen leiden en de patiënt weet vaak niet wat ze nog meer kan doen om haar seksuele comfort te verbeteren. Een gekwalificeerde fysiotherapeut kan haar helpen. Wat we nodig hebben is meer bewustwording onder vrouwen over wat de norm is en waar ze aan moeten werken om hun sekss leven te verbeteren.
Wat is het?
Afhankelijk van waar de pijn optreedt, kunnen er drie soorten dyspareunia worden onderscheiden:
- oppervlakkige dyspareunia – Hierbij is de pijn gelokaliseerd bij de ingang van de vagina
- diepe dyspareunia – Hierbij bevindt de pijn zich in de vagina.
- algemene dyspareunia – Pijn wanneer de hele vagina en het bekkengebied pijnlijk zijn.
Pijn kan bij vrouwen optreden vanaf hun eerste seksuele ervaring (primaire dyspareunia), of later in het seksuele leven kunnen verschijnen (secundaire dyspareunia). Secundaire dyspareunia kan na de bevalling optreden, bij een partnerwissel of door andere medische aandoeningen zoals endometriose. De indeling houdt ook rekening met of de symptomen zijn begonnen wanneer de gemeenschap is gestart, daarna zijn verdwenen na het stoppen en of de pijn tot wel enkele uren aanhoudt. Als de pijn optreedt in afhankelijkheid van de menstruatiecyclus van de vrouw, vindt dit meestal plaats in de bloedingsfase van de menstruatiecyclus. Dyspareunia kan ook afhankelijk zijn van de positie waarin de gemeenschap plaatsvindt en of een positiewissel de symptomen verlicht. Dit geeft de fysiotherapeut meer informatie over waar de oorzaak van het ongemak kan liggen en welke structuren behandeld moeten worden.
Hoe ziet het onderzoek eruit?
Een onderzoek door een fysiotherapeut kan een beoordeling van de voorste buikholte en de lumbale wervelkolom omvatten, evenals transvaginale of rectale palpatie. Een buikonderzoek stelt de fysiotherapeut in staat om te zien of er littekens zijn die verkleefingen in het weefsel en problemen op diepere niveaus kunnen veroorzaken. De fysiotherapeut kan ook stretchmarks, bulten, herniae, rectusabdominis of een verschuiving van de witte lijn zien.
Tijdens het onderzoek kan gevoeligheid in bepaalde gebieden van de onderbuik worden vastgesteld. Tijdens een transvaginaal onderzoek worden de vaginawanden, kleur, hardheid, de aanwezigheid van knobbels en oedeem onderzocht. Het moet worden onthouden dat bij een vrouwelijke patiënt met dyspareunia de pijn de uitvoering van het onderzoek aanzienlijk kan belemmeren of voorkomen dat het onderzoek wordt voltooid. Toch zal de fysiotherapeut de patiënt nog steeds kunnen helpen.
Of is het antwoord misschien veel eenvoudiger: is leren hoe je de bekkenbodemspieren goed ontspant voldoende om te helpen?
Bibliografie
- Szostek, N, Wiedza, postawa oraz rola fizjoterapeuty w terapii kobiet z dyspareunią, 2019
- Avellanet, Y.R., et al., Dyspareunia in Puerto Rican middle-aged women. Menopause (New York, N.Y.), 2009. 16(4): p. 742-747.
- Basta, A., et al., The statement of Polish Society’s Experts Group concerning diagnostics and methods of endometriosis treatment. Ginekol Pol, 2012. 83(11): p. 871-6.
- Kao, A., et al., Dyspareunia in postmenopausal women: a critical review. Pain Res Manag, 2008. 13(3): p. 243-54.
- Wurn, B.F., et al., Decreasing Dyspareunia and Dysmenorrhea in Women with Endometriosis via a Manual Physical Therapy: Results from Two Independent Studies. Journal of Endometriosis and Pelvic Pain Disorders, 2011. 3(4): p. 188-196.